FSC-CCOO Galicia | 8 Setembro 2026.

  • Menú Documentos

    Máis da metade dos casos de violencia laboral non son sancionados con expediente disciplinario

      A Fundación 1º de Mayo sinala no seu informe ‘Violencia laboral en España’ que o 93,5% das persoas expostas a violencia laboral declara sufrir unha deterioración da súa saúde mental, que é grave en seis de cada dez casos

      23/07/2026.
      Violencia Laboral

      Violencia Laboral

      Un 30,7% da poboación asalariada en España traballou en contornas laborais onde se produce violencia e acoso laboral, xa sexa porque os sofren directamente ou porque son testemuñas deles, segundo un informe publicado hoxe pola Fundación 1º de Mayo de CCOO e presentado en rolda de prensa. Ademais, unha de cada seis persoas traballadoras (16,7%) afirma ser vítima directa de violencia laboral.

      O informe, baseado nunha enquisa representativa da poboación traballadora en España, alerta de que é un fenómeno "fortemente invisibilizado" con graves consecuencias para a saúde e de carácter estrutural, polo que o foco debe desprazarse desde as condutas individuais cara á organización do traballo.

      Neste sentido, o secretario de Saúde Laboral e Medio Ambiente de CCOO, Mariano Sanz, sinalou que un dos obxectivos deste tipo de estudos é "facer visible o invisible" e advertiu de que a violencia laboral "está a estenderse ao longo dos últimos anos e estase consolidando como un grave problema". Sanz subliñou que a violencia no traballo vai moito máis alá do acoso laboral ou sexual e comprende "abusos, ameazas, ataques e outras circunstancias relacionadas coa actividade laboral que poñen en perigo a seguridade, o benestar e a saúde" das persoas traballadoras.

      Sobre a invisibilización dos problemas de saúde mental relacionados co traballo, Sanz sinalou que “mentres o ano pasado rexistráronse 627.962 baixas por incapacidade temporal por motivos de saúde mental, só 203 foron consideradas de orixe laboral”. Para o secretario de Saúde Laboral de CCOO, esta cifra pon de manifesto as carencias existentes tanto na avaliación dos riscos psicosociais como no recoñecemento da orixe laboral destes problemas. Neste sentido, advertiu sobre “os elementos estruturais que condicionan de xeito significativo o dano que se vai a producir”, e subliñou que estes problemas de saúde vinculados ao traballo “nin sequera están recoñecidos como enfermidade profesional”.

      Na súa intervención, sinalou en que, de acordo co Convenio 190 da OIT e as formulacións da Organización Mundial da Saúde, a violencia laboral "non é un problema individual nin illado, senón un problema estrutural e estratéxico", con raíces en factores sociais, económicos, organizativos e culturais. Neste sentido, destacou que o estudo incorpora de xeito relevante a perspectiva de xénero e sinalou tamén ás persoas mozas como outro dos colectivos que poden atoparse en situacións de maior vulnerabilidade, alertando de que estas prácticas poden converterse en "un grave factor de desigualdade e discriminación".

      O secretario de Saúde Laboral tamén destacou que as contornas de atención directa ás persoas concentran boa parte destas situacións e citou, entre outros, os ámbitos sanitario, de atención a persoas maiores, e educativo. Tamén advertiu alén de que a violencia psicolóxica, a miúdo máis sutil e invisible que a física, pode manifestarse mediante intimidacións, ameazas e abusos verbais, e alertou de que o uso das redes sociais pode agravar estas condutas cando se utilizan de forma deliberada para facer dano a persoas da contorna laboral.

      Pola súa banda, Juan José González, técnico da Fundación 1º de Mayo e coautor do informe, sinalou que segundo os datos da enquisa, nas contornas laborais violentas as persoas declaran unha deterioración de diversas condicións de saúde e de vida. Así, o 93,5% das persoas expostas a contornas laborais violentas sinala que a violencia ten efectos sobre a saúde mental, alcanzado niveis graves en seis de cada dez casos. A violencia tamén repercute na estabilidade laboral: o 64,3% das vítimas considera que afectou gravemente á continuidade no seu emprego, valorando o abandono do posto de traballo.

      Violencia simbólica, verbal e illamento social

      Na investigación tamén se constatou que, aínda que a violencia laboral adoita tratarse como casos illados e externos, a violencia máis común é a intraorganizacional, derivada tanto da violencia xerárquica (vertical) como da violencia entre compañeiros e compañeiras (horizontal). Ademais, a pesar de que as agresións físicas son unha forma de violencia importante, que afecta a unha de cada catro persoas expostas a estas contornas laborais, as formas máis habituais son a violencia simbólica (como a linguaxe corporal hostil, entre outros), a verbal e o illamento social, rexistradas por catro de cada cinco persoas expostas a contornas laborais violentas.

      González advertiu que o estudo mostra que as mulleres soportan unha maior exposición á violencia laboral e que o 18,3% das asalariadas sufriu directamente situacións de violencia no traballo, fronte ao 14,8% dos homes. Ademais, o 30,4% das mulleres expostas a contornas laborais violentas identifica episodios de violencia sexual, unha cifra que pon de manifesto a normalización da cultura patriarcal no ámbito laboral. A violencia laboral sufrida en homes concéntrase a idades temperás e cae abruptamente a partir dos 24 anos; no caso das mulleres, a violencia laboral mostra un carácter máis estrutural, manténdose superior nas idades laborais centrais (25 a 54 anos).

      Os datos do estudo sinalan que a violencia laboral é máis habitual cando hai unha deterioración xeneralizada de diversas variables organizativas, como a acumulación de traballo por unha distribución irregular, o baixo apoio de superiores, a previsibilidade do traballo, as esixencias contraditorias e, especialmente, o traballo emocionalmente desgastador. Isto último explica que os sectores integrados no ámbito dos servizos sexan os que rexistran os maiores niveis de violencia laboral, onde a xestión emocional normal en calquera relación privado de traballo debe sumarse á relación con terceiras persoas. Así, ata un 39% dos traballadores e traballadoras do sector sanitario e de atención social desempeñan o seu labor en contornas laborais violentas, de xeito similar ao comercio minorista e hostalería (38%) e o sector educativo (36,2%). Noutros sectores, a frecuencia baixa ao 25,8%.

      Deficiencias na prevención

      Para González, os datos conclúen que é importante a responsabilidade das empresas e en como organizan o traballo á hora de evitar a violencia laboral nos seus centros e detecta importantes deficiencias en materia de prevención. O 47% das persoas traballadoras afirma que a súa empresa non dispón dun protocolo contra o acoso sexual, a pesar de que a súa implantación é obrigatoria. Ademais, unha de cada catro persoas expostas a violencia laboral asegura que este risco nin sequera está contemplado na avaliación de riscos da súa empresa.

      Neste sentido, Mariano Sanz reclamou que a violencia laboral abórdese desde a saúde e a seguridade no traballo e defendeu a necesidade de reforzar a acción sindical, a denuncia e a negociación colectiva. "Esta dimensión que entra dentro dos riscos psicosociais que abordamos dentro das empresas é moi pouco desenvolvida, practicamente nula", denunciou. Sanz advertiu así mesmo de que existen métodos de avaliación de riscos que non contemplan a dimensión da violencia e subliñou que "a violencia é un elemento fundamental" nas relacións entre compañeiros e compañeiras, coas empresas e en situacións de illamento.

      Juan José González apuntou que a resposta empresarial tampouco resulta suficiente. No 56,3% dos casos non se abriu ningún expediente disciplinario fronte ás condutas violentas e no 46,3% non se impuxo nin sequera unha amoestación verbal ou escrita, o que, segundo o estudo, contribúe a manter situacións de impunidade.

      Como conclusión, o informe da Fundación 1º de Mayo sinala que os resultados mostran que a violencia laboral debe abordarse como un problema preventivo e organizativo, incorporándoa plenamente ás políticas de saúde laboral e á negociación colectiva. O informe conclúe que garantir contornas de traballo seguros esixe actuar sobre as condicións de traballo, reforzar os mecanismos de prevención e protección e desenvolver unha cultura organizativa que non tolere ningunha forma de violencia.

       

      Documentación asociada

      Informe: Violencia laboral en España

      Documentación asociada

      Informe: Violencia laboral en España